Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản là một trong những chương trình hợp tác lao động quan trọng giữa Việt Nam và Nhật Bản. Không chỉ đơn thuần là đi làm việc ở nước ngoài, chương trình này hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề, kỷ luật và tác phong công nghiệp chuẩn Nhật Bản cho lao động Việt Nam.

Thông qua chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản, người lao động có cơ hội nâng cao tay nghề, cải thiện thu nhập và tích lũy tài chính đáng kể. Sau 3 năm làm việc tại Nhật, nhiều thực tập sinh có thể tích lũy từ 600–800 triệu đồng, chưa tính hoàn thuế nenkin. Quan trọng hơn, khi trở về nước, người lao động có lợi thế lớn để làm việc tại các doanh nghiệp Nhật Bản với mức lương cao và cơ hội phát triển lâu dài.

Chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản được chia làm mấy loại?

Hiện nay, chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản được chia thành 3 giai đoạn chính, tương ứng với từng mốc thời gian và trình độ tay nghề của người lao động.

Thực tập sinh kỹ năng số 1

Đây là giai đoạn đầu tiên, thường áp dụng với các đơn hàng có thời hạn 1 năm. Sau khi kết thúc hợp đồng, người lao động bắt buộc phải về nước. Chương trình này phù hợp với những người muốn đi nhanh, chi phí thấp và thời gian học tiếng Nhật ngắn.

Ưu điểm lớn của thực tập sinh kỹ năng số 1 là độ tuổi có thể mở rộng đến 36 tuổi, phí tham gia thấp và khả năng tích lũy khoảng 150–200 triệu đồng mỗi năm, chưa kể tiền hoàn thuế nenkin. Tuy nhiên, hạn chế của chương trình này là số lượng ngành nghề không đa dạng, chủ yếu là các công việc giặt ủi, và cơ hội quay lại Nhật theo diện 3 năm là khá khó nếu không chuyển được sang kỹ năng đặc định.

Thực tập sinh kỹ năng số 2

Thực tập sinh kỹ năng số 2 là chương trình phổ biến nhất hiện nay, với thời hạn hợp đồng 3 năm. Sau khi hoàn thành năm đầu tiên (kỹ năng số 1), người lao động sẽ thi tay nghề để chuyển tiếp sang giai đoạn này.

Điểm mạnh của chương trình là có tới 83 ngành nghề khác nhau, phù hợp với nhiều định hướng nghề nghiệp. Người lao động được đào tạo bài bản về tiếng Nhật, kỹ năng mềm và kỷ luật lao động trong thời gian 6–8 tháng trước khi xuất cảnh. Nhờ đó, thực tập sinh có khả năng thích nghi nhanh, giao tiếp tốt và nâng cao trình độ Nhật ngữ.

Sau 3 năm, người lao động có thể tích lũy 600–800 triệu đồng, cộng thêm khoản hoàn thuế nenkin từ 60–100 triệu. Quan trọng hơn, đây là nền tảng để tiếp tục gia hạn sang thực tập sinh kỹ năng số 3 hoặc chuyển sang kỹ năng đặc định, kéo dài thời gian làm việc tại Nhật lên tới 10 năm.

Thực tập sinh kỹ năng số 3

Giai đoạn này dành cho những lao động đã hoàn thành 3 năm làm việc và vượt qua kỳ thi tay nghề bậc 3. Khi đó, người lao động có thể gia hạn hợp đồng thêm 2 năm hoặc chuyển sang diện kỹ năng đặc định số 1 với thời hạn dài hơn.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng, giúp người lao động tiến gần hơn tới mục tiêu làm việc lâu dài, thu nhập cao và tích lũy kinh nghiệm chuyên sâu tại Nhật Bản.

Nên chọn chương trình Thực tập sinh Nhật Bản 1 năm hay 3 năm?

Việc lựa chọn chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản 1 năm hay 3 năm phụ thuộc rất lớn vào mục tiêu dài hạn của mỗi người. Nếu chỉ coi Nhật Bản là nơi đi làm ngắn hạn để kiếm thêm thu nhập, chương trình 1 năm có thể phù hợp. Tuy nhiên, nếu xác định phát triển bản thân, tích lũy kỹ năng và tạo nền tảng nghề nghiệp vững chắc sau 5–10 năm, chương trình 3 năm là lựa chọn tối ưu hơn.

Thực tế cho thấy, chi phí tham gia chương trình 3 năm tuy cao hơn, dao động từ 85–105 triệu đồng, nhưng giá trị nhận lại sau 3–5 năm làm việc là rất lớn. Đó không chỉ là tiền bạc, mà còn là tay nghề, kỷ luật, tư duy làm việc và những năm tháng tuổi trẻ sống trọn vẹn, có định hướng.

Quy trình tham gia chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản

Để tham gia chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản, người lao động sẽ trải qua một quy trình rõ ràng và minh bạch.

B1: Đăng ký tư vấn để được hướng dẫn chi tiết về điều kiện tham gia, chính sách hỗ trợ và chuẩn bị hồ sơ.

B2: Khám sức khỏe tại bệnh viện được chỉ định để đảm bảo đủ điều kiện làm việc tại Nhật.

B3: Học tiếng Nhật và đào tạo kỹ năng trong khoảng 6 tháng. Song song với đó là các khóa học về văn hóa, tác phong làm việc và định hướng nghề nghiệp.

B4: Sau khoảng 2 tháng học tiếng, học viên sẽ tham gia phỏng vấn trực tiếp với doanh nghiệp Nhật Bản.

B5: Khi trúng tuyển, hồ sơ và thủ tục xin visa sẽ được hoàn thiện trong vòng 3–6 tháng.

B6: Cuối cùng, sau khi nhận visa, người lao động xuất cảnh và chính thức làm việc tại Nhật theo đúng hợp đồng đã ký.

Nhật Bản sẽ xóa bỏ chương trình Thực tập sinh kỹ năng trong tương lai

Bên cạnh những giá trị mà chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản đã mang lại trong nhiều năm qua, Nhật Bản cũng đang từng bước thay đổi chính sách lao động nước ngoài nhằm phù hợp hơn với bối cảnh thiếu hụt nhân lực dài hạn.

Cụ thể, vào tháng 6/2024, Chính phủ Nhật Bản đã chính thức thông qua 2 dự luật sửa đổi quan trọng, bao gồm Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận tị nạn và Luật về thực hiện chương trình thực tập kỹ năng và bảo hộ lao động nước ngoài.

Theo các sửa đổi này, Nhật Bản sẽ tiến tới xóa bỏ hoàn toàn chương trình Thực tập sinh kỹ năng, thay thế bằng một mô hình mới có tên “Việc làm để phát triển kỹ năng”. Chương trình mới dự kiến bắt đầu được triển khai từ ngày 1/4/2027 và hoàn tất quá trình chuyển đổi vào năm 2030. Sau mốc thời gian này, tư cách lưu trú “Thực tập sinh kỹ năng” sẽ không còn tồn tại.

Tìm hiểu thêm: Nhật Bản xóa bỏ chương trình Thực tập sinh kỹ năng

Đối với người lao động đang cân nhắc đi Nhật, việc nắm rõ lộ trình xóa bỏ chương trình Thực tập sinh kỹ năng sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc lựa chọn thời điểm, chương trình phù hợp và định hướng con đường dài hạn sau khi sang Nhật làm việc.